|
Köpeklerin evcilleştirilip insanlarla dost
olmaya başlaması çok uzun yıllar öncesine dayanır.Bu süreçte
insanlarla daha uyumlu yaşamayı öğrenmiş ve birçok içgüdüsel
davranışlarını dışlamak, onlara ters düşmek zorunda kalmışlardır.
Doğadaki yaşamları düşünüldüğünde bizimle dost kalabilmek için ne
kadar zor bir hayatları olduğu daha iyi anlaşılacaktır. Köpeklerin
yeni şeyler öğrenmeleri ki buna eğitimleri de diyebiliriz çevresel
faktörlerle birebir örtüşür. Çevresel faktörlerin elverdiği ölçüde
köpek iyi ve doğru öğrenebilir.Öğrenmeyi etkileyen diğer faktörler
ise genetik mirasları ve yaşadıkları hastalıklar olabilir.
Köpeklerde davranış bozukluklarının sebepleri de bu üç faktörden
başka birşey değildir.
Burada
davranış bozukluğunun tanımı çok iyi yapılmalı kime göre davranış
bozukluğu kime göre doğal hareket iyi tahlil edilmelidir.Örneğin eve
yeni gelmiş yavru bir köpeğin eve çiş yapması bazılarına göre
davranış bozukluğu iken bizlere göre ise doğal bir harekettir.
Unutulmaması gereken, yaşanan davranış bozukluklarının temelinde
köpeğin çevresinde olan yanlış davranışlar yatmaktadır. Birincil
sebep köpeğin etkilendiği bireylerdir yani sahibidir. Bu yüzden
köpek eve gelmeden önce sahibinin etraflıca konuya hakim olması,
araştırmalar yapması, evi köpeğiyle beraber yaşayabileceği bir yer
haline getirmesi gerekmektedir. Eve gelenin son model bir araba
değil, aynı bizim gibi ihtiyaçları olan bir canlı olduğu
özümsenmelidir. Köpeğin sahibinin ruhsal durumu köpeğin de ruhsal
durumu haline gelecektir.
Köpeklerin davranışlarını düzenleyen onların
atalarının sürü psikolojisiyle yaşıyor olmalarıdır. Köpekler son
derece sosyal hayvanlardır. Bir grubun içinde olmak onları mutlu
eder bu ortam sağlanamıyorsa da aksi olur. Hayvanlar aleminde en
önemli mücadeleler yemek ve üreme için verilir. Şehir yaşamında
yemek için fazla bir rekabete ihtiyaç duyulmamaktadır. Bu yüzden
evimizde yaşayan köpeğimizin uysal bir dost olması gerekir. Ancak
bol bol yemeği de olsa yemeğini koruma bazı köpeklerde rastlanan bir
davranış bozukluğudur. Liderlik el değiştirebilen bir mevzudur yani
sizin lider oluşunuz köpeğinizin sonsuza kadar buna itaat edeceği
anlamına gelmez, her zaman liderliği ele geçireceği bir an bekler ve
her zaman şansını zorlar, tabii bunun da doğası gereği olduğu
unutulmamalıdır.
Evdeki lider (bu tüm aileyi kapsar) köpekten
önce yemek yemeli, masaya yaklaşmaması sağlanmalı, masadan birşey
alamıyor olmalıdır. Doğada önce lider gelir yemeğin en iyi
yerini(aslan payı) yer daha sonra da sürünün geri kalanı gene
hiyerarşik bir sırayla yemeklerini yerler. Bu evde takip edilmesi
gereken en önemli kurallardan biridir. Hatta agresyon eğilimi varsa
yani köpeğiniz evde liderliği ele almaya çalışıyorsa lider kişi
yemeğini yerken köpeğin başında dikkatlice bazen sesini de çıkararak
durabilir.
Beslenmeden sonra agresyonu ön plana çıkaran
diğer unsur çiftleşme arzusudur. Aynı şekilde sürüde sadece lider
dişileri dölleyebilme yetkisine sahiptir. Bu konuda şehir yaşamında
karışıklıklar çok olduğundan bizler evlerde yaşayan köpeklerin
kısırlaştırılmasını öneriyoruz. Sahibinin bu konuda düzenleme
yapamayacağı göz önüne alındığında en mantıklı davranış
kısırlaştırmadır.
Davranış bozuklukları çevresel etkiler
düzeltildiğinde -düzelemiyorsa ki bu süre epeyce uzun olabilir-
medikal tedaviler de önerilmektedir. Bazen hem medikal tedavi hem de
çevresel düzeltmeler beraber yapılabilir. Testesteron agresyonu
tetikleyen çok önemli bir unsurdur. Kısırlaştırma yüzde yüz başarılı
olamıyorsa bunun sebebi köpeğin agresyonu öğrenmiş olması ve bunu
kullanabiliyor olmasındandır.
Davranış bozukluğunun üstesinden gelirken
sevgimizi kesinlikle köpeğimizden eksik etmemeliyiz. Aksi taktirde
kaş yapayım derken göz çıkartabiliriz. Ödül bir köpeğin hayatındaki
en önemli unsurdur, ceza her zaman ikinci planda kalmalıdır.
Şehirde yaşamanın ne kadar zor olduğu biz
insanların buna uyum sağlayamamış olmamızdan da anlaşılabilir. Bu
yüzden köpeğimizden çok hızlı bir performans beklemememiz gerekir.
Sevgi ve zaman her şeyin üstesinden gelecektir.
Köpek eğitim ürünleri ve
çeşitli ödüller davranış
bozukluklarının üstesinden gelmek için kullanılabilir. |