|
Herpes
Virus-Calici Virus
Feline herpesvirus tip1
(FHV-1)akut solunum yolları hastalığı ile tanınan
feline herpesvirus infeksiyonu olarak adlandırılan hastalık
etkenidir. Virus tüm dünyada evcil yada vahşi kedileri
etkilemektedir.Özellikle yavru
kediler için önemli olan viral üst solunum yolu hastalıklarının çoğu
herpesvirus ve calicivirus
tarafından oluşturulmaktadır.
Rhinotracheitis
solunum yolları hastalık semptomlarıyla karakterizedir; örneğin
aksırma, hapşurma, burun akıntısı, burun yangısı ve
konjunktuvitis.
Ayrıca genital sistemi de etkiler ve gebelikte komplikasyonlara
neden olur.
Rhinotracheitis kedilerin üst solunum
yollarında görülen enfeksiyon kompleksinin bir parçasıdır.Bu viral
ve bakteriyel bir grup ajan tarafından oluşturulan bir hastalıklar
bütünüdür (örn; calicivirus, chlamydiosis)
Görülme Sıklığı
- Yavru kedilerde, özellikle de enfekte anneden doğan
yavrularda
- Çok kedili evlerde, pet shoplarda ve hayvan barınaklarında,
özellikle ortamın durumu hastalık sıklığını etkiler:
- Aşırı kalabalık
- Fiziksel (örn., sıcaklık) ya da psikolojik(e.g., yeni
bir kedi geldiğinde) stres faktörleri
- zayıf -yetersiz beslenme
- Yetersiz sağlık koşulları
- Yetersiz havalandırma
- Hamile ve laktasyondaki kedilerde
- Hasta kedilerde(Özellikle zayıflamış immun sistem ya da
diğer üst solunum yolu enfeksiyonları)
- Aşılanmamış kedilerde
sıklıkla gözlenir.
Bulaşma:
FHV-1 ile enfekte kedinin gözler, burun ve ağız sıvılarından etrafa
yayılır.Bulaşma bu sıvılarla kontaminasyon sonucu çok kolaylıkla
olur.Bulaşma genellikle hasta kedinin hapşuruğunun bazı objelere
teması sonucu;örneğin mama ve su kapları,kum kapları,taşıma kapları
ve pet sahibinin kıyafetleri,pet sahibinin elleri ile
olmaktadır.Hasta annenin yeni doğan yavruları da hastalıklı
doğacaktır.Bulaşma ağız,burun, ya da göz akıntısı ile direkt
temas ile de gerçekleşir.
Hapşurma ve öksürme ile virus
1-1.5metre
uzaklığa yayılabilir..
FHV-1 ile enfekte
bir çok kedi
asla tamamen virusten arınamazlar.Bu kediler gizli taşıyıcı olarak
bilinirler. herhangi bir semptom göstermeseler bile ,sinir
hücrelerinde virüsü barındırırlar.bu gizli taşıyıcılar virusun
yayılması için en önemli kaynaktırlar.
Belirtileri:
Herpeste; ateş, gözyaşı akıntısı (önce şeffaf sonra sarı-yeşil),
burun akıntısı, aksırık gözlemlenir. Gözlerdeki akıntıdan dolayı göz
kapakları kapanabilir ve bunun sonucu gözün şiştiği fark edilir,
içerisi akıntı ile dolduğundan gözün en üst tabakası (Cornea) çok
ciddi tahrip olur (keratitis) ve gözde ülserler oluşur. Burundaki
akıntıdan dolayı burun delikleri de kapanabilir, kediler koku
almakta ve solumakta zorluk çekerler.Bu nedenle yemek bulmakta
zorlanırlar.
Calicivirüs ise; ateş, halsizlik, öksürük, burun akıntısı, göz
akıntısı, ağızda yaralarla seyreder. Özellikle yavru kedilerde
zatürre oluşturma riski büyüktür. Bu yüzden tedavi bittikten sonra
da uzun süre antibiyotik kullanmak gerekmektedir. Ağız mukozasında
ve dilde de ülserler oluşur. Bu ülserlerin geçmesi uzun zaman alır
ve kedinin genel durumu iyileştiğinde bile ağzı acıyacağından dolayı
yemek yiyemeyecektir.
Her iki viral hastalık da yavru kediler için son derece
ölümcül olabilmektedir. Kedide herhangi bir bulgu veyahut sadece
halsizlik görüldüğünde bile hemen veteriner hekime başvurulup
tedaviye başlanmalıdır.
Korunma: Sağlıklı kediler ise aşı olarak bu
hastalıklardan korunurlar. Kedi karma aşısı olarak bilinen aşının
içinde her iki hastalık da bulunmaktadır. Yavru kedi 9 haftalıkken
aşılama başlanabilir ve veteriner hekimin öngördüğü programa göre
devam edebilir.
|